کد رهگيري معاملات املاک چيست؟

از سال 1387 طبق مصوبه هيات دولت و بخشنامه اتحاديه مشاوران املاک، تمام مشاورين املاک موظف شدند همهي معاملات و نقل و انتقالات ملکي را در سامانه ثبت هوشمند معاملات مسکن (سامانه رهگيري) به ثبت برسانند تا با اين اقدام، مبادلات در بازار مسکن شفاف شدهو دولت و نهادهاي مرجع بتوانند در هر لحظه، آمار بازار مسکن به لحاظ سطح قيمتها و حجم معاملات را در اختيار داشته باشند.اگر مردم و مراجعه کنندهها به مشاورين املاک از امتيازها و محاسن کد رهگيري با خبر باشند و تفاوت فاحش بين يک مبايعه نامه يا اجاره نامه داراي کد رهگيري با يک قرارداد ملکي فاقد کد رهگيري را بدانند، هرگز در بنگاهي که اعتقادي به اين کد ندارد، نخواهند ايستاد و در آنجا معاملهشان را انجام نميدهند.ويژگي منحصر به فرد قراردادي که در سامانه رهگيري ثبت ميشود، بارکد دو بعدي حک شده در بالاي قرارداد است. در آژانسهاي املاک، مبايعه نامه و اجاره نامه کاغذي هيچ اعتباري ندارد و مشاوران املاک از تنظيم قرارداد در اين کاغذهاي قديمي، منع شدهاند. قراردادهاي جديد حاوي کدرهگيري، کاغذهاي پرينتي هستند که از طريق اتصال مشاور املاک به سامانه، قابل دسترس است. اين قراردادها بعد از آنکه مشاوراملاک، مشخصات معامله را از طريق رايانه و اتصال اينترنتي به سامانه، در داخل آن ثبت ميکند، پرينت گرفته ميشود و با حک شدن بارکد دو بعدي در قسمت بالاي سمت راست آن، از پرينتر بنگاه در سه نسخه بيرون ميآيد. در بارکد دو بعدي روي قراردادها، همه مشخصات معامله حاوي نام و آدرس خريدار و فروشنده يا موجر و مستاجر و همچنين نشاني کامل ملک مورد معامله، ذخيره شده است و از طريق نرم افزار بارکد خوان، اين مشخصات ذخيره شده در بارکد قابل رويت است.

برخي ويژگيها و مزاياي کد رهگيري:
مزيت 1: صدور کد رهگيري براي يک معامله امنيت آن معامله را در ابعاد مختلف تا ??? درصد تضمين ميکند. مبايعه نامهاي که به کد رهگيري مجهز ميشود، دست فروشنده ملک را از انحراف يا کلاهبرداري کاملا ميبندد، چون به محض صدور کد رهگيري براي يک معامله، کد پستي ملک مورد معامله در سامانه سراسري معاملات مسکن که همه آژانسهاي املاک به آن متصل هستند، ثبت ميشود و آن ملک در فهرست املاک فروش رفته قرار ميگيرد. در اين حالت، صاحب جديد ملک از نظر سامانه (و قانون) فردي ميشود که آن را خريداري کرده است. در نتيجه در هيچ يک از بنگاههاي املاک سراسر کشور، امکان فروش دوبارهي ملک توسط فروشنده اولي وجود ندارد. اين ويژگي باعث ميشود جلوي اتفاق تلخي که در گذشته در بازار مسکن رايج بود و به واسطه آن، صاحب يک آپارتمان نوساز ملک خود را در آن واحد، به چند نفر ميفروخت، گرفته شود.
مزيت 2: ويژگي ديگر کد رهگيري باز دارندگي آن براي دبه کردن فروشنده است. گاهي به دليل افزايش تدريجي قيمت مسکن، معاملات متزلزل شده و فروشندهها در فاصله فايل کردن املاک تا زمان امضاي قرارداد در دفاتر املاک، نسبت به قيمتي که بر سر آن با دفتر يا فرد خريدار تفاهم کردهاند، ترديد ميکنند و در نتيجه قيمت جديد به مشتري پيشنهاد ميکنند. اين اتفاق حتي بعد از تنظيم مبايعه نامه هم ممکن است بيفتد، به اين صورت که فروشندهاي که با خريدار قرارداد امضا کرده، شرط حضور در دفترخانه و انتقال سند را دريافت مبلغ بيشتر از ارزش معامله تعيين ميکند. اما چنانچه خريدار کدرهگيري داشته باشد و متن مبايعه نامه در سامانه ثبت شده باشد، به هيچ وجه امکان فسخ، دبه يا تغيير در ارزش معامله وجود ندارد و سامانه سراسري به صورت اتوماتيک مانع تغيير در محتواي مبايعه نامه ميشود.
مزيت 3: مبايعه نامهها و اجاره نامههاي داراي کد رهگيري، به راحتي در مراجع قضايي و انتظامي قابل رسيدگي هستند.
مزيت 4: مالک يک آپارتمان اجارهاي اگر براي اجاره نامه خود کدرهگيري داشته باشد، به راحتي ميتواند سر موقع و در موعد قرارداد، واحد را از مستاجر تحويل بگيرد و در صورت مقاومت مستاجر از تخليه و واگذاري واحد، با داشتن کد رهگيري خيلي زود و سريع حکم تخليه براي او صادر خواهد شد.
مزيت 5: اگر فروشندهاي نتواند مبلغ معامله را از خريدار سر موقع دريافت کند در حالي که واحد را تحويلش داده است، با داشتن مبايعه نامه داراي کدرهگيري ميتواند اين موضوع را پيگيري کند. براي دو طرف معامله ملکي، به محض صدور کدرهگيري توسط مشاوراملاک، پيامکي از سامانه به تلفن همراهشان ارسال ميشود که در آن، به هر يک از طرفين، ثبت معامله اعلام شده و عملاً با اين پيامک، صحت کد رهگيري (يعني: سلامت معامله) به آنها اعلام ميگردد.
مزيت 6: افراد ميتوانند هنگام خريد، با استعلام از شهرداري از واقع شدن ملک در طرحهايي مانند مترو، فضاي سبز و ... آگاهي پيدا کنند. مزيت 7: زماني که مشاور املاک با رمز عبور و شناسه صنفي خود وارد سامانه ميشود، هرگونه استعلامي که توسط وي انجام شود، در سامانه به ثبت ميرسد. در اين هنگام، اگر ملک هيچگونه مشکلي نداشته باشد، سامانه آن را به عنوان يک معامله سالم ثبت کرده و براي آن کد رهگيري صادر ميکند.